Menu Zamknij

Kategoria: Ubezwłasnowolnienie

Ubezwłasnowolnienie to instytucja prawa cywilnego polegająca na orzeczeniu przez sąd ograniczenia lub pozbawienia zdolności do czynności prawnych osoby, która z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego, uzależnienia lub innej poważnej dysfunkcji nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem. Wyróżnia się ubezwłasnowolnienie całkowite (pozbawienie zdolności do czynności prawnych) oraz częściowe (ograniczenie w określonym zakresie); postępowanie wszczyna sąd na wniosek zainteresowanych osób (np. rodziny, prokuratora), a decyzję poprzedzają opinie biegłych lekarzy i psychologów oraz badanie sądowe.

Skutkiem orzeczenia jest powołanie opiekuna lub kuratora, który wykonuje czynności prawne w imieniu lub za zgodą osoby ubezwłasnowolnionej, przy jednoczesnym zachowaniu ochrony jej podstawowych praw i godności. Ubezwłasnowolnienie ma charakter indywidualny i czasowy — możliwe jest jego zniesienie lub zmiana wraz ze zmianą stanu zdrowia; prawo akcentuje zasadę proporcjonalności oraz preferowanie środków mniej ingerujących w autonomię osoby, o ile są dostateczne dla jej ochrony.